Best Viewed in Mozilla Firefox, Google Chrome

Crop Protection with vernacular Names

Crop Protection with vernacular Names
9
Aug

కాండం కుళ్ళు తెగులు నివారణ

కాండం కుళ్ళు తెగులు నివారణ

  • వేసవి దుక్కులు
  • విత్తన శుద్ధి
  • మొక్కకీ మొక్కకీ మధ్య తగినంత దూరం ఉంచడం
  • పైరులో నీరు నిలువ ఉండకుండా చూసుకోవాలి
  • కాండం తొలుచు పురుగును, సుడిదోమను సకాలంలో నివారించుకోవాలి
  • వాలిడామైసిన్ 2 మి.లీ. లేక ప్రోపికొనజోల్ 1 మి.లీ. లేక బినామిల్ 1 గ్రా. లేక కార్బెండాజిం 1 గ్రా లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారీ చేసుకోవాలి
  • పైరులో ఆకులు మొత్తం తడిచేలా పిచికారీ చేసుకోవాలి
File Courtesy: 
APRRI, Maruteru
9
Aug

కాండం కుళ్ళు తెగులు

కాండం కుళ్ళు తెగులు

ఆంగ్ల నామం : స్టెం రాట్

తెగులును కలుగచేసే జీవి : స్క్లిరోషియం ఒరైజే

కాండం కుళ్ళు తెగులు లక్షణాలు:

1. ఈ తెగులు మొదట నీటి మట్టానికి దగ్గరగా, వరి మట్టలపై చిన్న నల్లటి మచ్చలుగా కనిపిస్తుంది.

2. ఈ శిలీంద్రం లోపలి మట్ట వరకూ చొచ్చుకునిపోయి కాండం మొదలుదగ్గర కుళ్ళిపోయేలా చేస్తుంది.

File Courtesy: 
రైస్ బ్లాస్ట్ డిసీస్ అండ్ ఇట్స్ మానేజ్మెంట్ (వరి అగ్గి తెగులు, యాజమాన్యం) - డా. కృష్ణవేణి
Image Courtesy: 
ఎ.పి.ఆర్.ఆర్.ఐ., మారుటేరు
9
Aug

ఆకు ఎండు తెగులు

ఆకు ఎండు తెగులు

ఆంగ్ల నామం : బాక్టీరియల్ లీఫ్ బ్లైట్

తెగులును కలుగచేసే జీవి : క్సాంథోమొనాస్ కాంపెస్ట్రిస్ పి.వి. ఒరైజేv

ఆకు ఎండు తెగులు లక్షణాలు

1. ఆకు ఎండు తెగులు ఒక నాళ సంబంధమైన తెగులు. ఇది మూడు వేరు వేరు దశలలో వేరువేరు లక్షణాలను కలుగచేస్తుంది - లీఫ్ బ్లైట్ ( ఆకు ఎండు) దశ, క్రేసెక్ దశ మరియు పాలిపోయిన పసుపు ఆకు దశ.

File Courtesy: 
APRRI, Maruteru
Image Courtesy: 
ఎ.పి.ఆర్.ఆర్.ఐ., మారుటేరు
9
Aug

అగ్గి తెగులు నివారణ

అగ్గి తెగులు నివారణ

  • తెగులును తట్టుకునే రకాలను సాగుచేసుకోవడం
  • విత్తన శుద్ధి
  • చేనులోని గట్లపై కలుపు నిర్మూలన
  • నత్రజనిని మోతాదుకు మించి వాడకపోవడం
  • ట్రైసైక్లాజోల్ 75 శాతం 0.6 గ్రా చొప్పున లేదా ఐసోప్రోథయోలేన్ 40 ఇ. సి. 1.5 మి.లీ. చొప్పున లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారీ చెయ్యడం
File Courtesy: 
APRRI, Maruteru
9
Aug

అగ్గి తెగులు

అగ్గి తెగులు రెండు రకాలుగా ఉంటుంది.

1. ఆకుమీద మచ్చలుగా వచ్చే అగ్గి తెగులు

2. మెడ విరుపు తెగులు

ఆంగ్ల నామం : రైస్ బ్లాస్ట్

ఆకుమీద మచ్చలుగా వచ్చే అగ్గి తెగులు లక్షణాలు

1. ఈ తెగులు మొదట ఆకుల మీద తెలుపు, బూడిద లేక నీలం రంగు గల చిన్న చిన్న (1-3 మి.మీ. వ్యాసం) మచ్చలుగా కనిపిస్తుంది.

File Courtesy: 
రైస్ బ్లాస్ట్ డిసీస్ అండ్ ఇట్స్ మానేజ్మెంట్ (వరి అగ్గి తెగులు, యాజమాన్యం) - డా. కృష్ణవేణి
Image Courtesy: 
ఎ.పి.ఆర్.ఆర్.ఐ., మారుటేరు
3
Aug

लीफ स्कैल्ड (पत्तियों का जलना) ( Leaf scald)

लीफ स्कैल्ड (पत्तियों का जलना)(Leaf scald)

लक्षण:

1. यह रोग रिन्कोस्पोरियम ओराइजी के कारण होता है;

2. गहरे और हल्के भूरे क्षेत्रों के साथ पत्तियां मुरझा जाती हैं।

3. लक्षण पत्ती के सिरे या किनारे पर दिखने शुरू होते हैं।

रोग का प्रबंधन ( Management of disease)

  • पैनिकल इनिशियएन में 0.1% कार्बेन्डैजिम 50 WP के एक या दो छिड़काव करने से बीमारी की गंभीरता को कम किया जा सकता है।
File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

ब्राउन स्पॉट रोग ( Brown Spot disease)

ब्राउन स्पॉट रोग ( Brown Spot disease)

लक्षण:

  • इस रोग का मुख्य कारण हेल्मिन्थोस्पोरियल ओराइजी होता है।
  • यह पत्तियों और प्लूम पर अंडाकार गहरा भूरा दाग बनाता है।
  • यह रोग मुख्यतः पोषकहीन और कमजोर मिट्टी में पाया जाता है।
  • गंभीर स्थिति में यह नर्सरी व खेत की फसलों को हानि पहुंचा सकता है।

ब्राउन स्पॉट रोग का प्रबंधन ( Management of brown spot)

File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

ब्लास्ट रोग का प्रबंधन ( Management of blast disease)

ब्लास्ट रोग का प्रबंधन ( Management of blast disease)

A) ब्लास्ट-प्रतिरोधी की अलग-अलग किस्मों का उपयोग करें।

B) रासायनिक नियंत्रण

1. नर्सरी में बोने से पहले या ऊंची भूमि (अपलैन्ड) में होने वाले चावल के प्रसारण से पहले बीजों को 0.1% कार्बेन्डाजिम 50 WP (बैविस्टिन, डेरोसॉल या जेकेस्टेन) में भिगोना चाहिए।

2. तराई भूमि (लो लैन्ड) में होने वाले फसलों में अपरूटिंग (जड़ से उखाड़ने) के बाद अंकुरो को 0.1% कार्बेन्डाजिम 50 WP (बैविस्टिन, डेरोसॉल या जेकेस्टेन) में 12 घंटों के लिए जड़ तक भिगा कर उपचार करें।

File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

ब्लास्ट रोग (Blast Disease)

ब्लास्ट रोग (Blast Disease)

1. कारक जीव – मैग्नापोर्था ग्राइसिया का प्रकोप उत्तर पूर्वी राज्यों में बहुत अधिक है।

2. यह रोग फसल को उसके विकास के हरेक चरणों में प्रभावित करता है जैसे नर्सरी, टिलरिंग और फूलों की अवस्था में।

3. किस्म और पर्यावरण की स्थिति के अनुसार फसल उत्पादन में 36-50% तक की क्षति होती है।

ब्लास्ट रोग के लक्षण ( Symptoms of blast disease)

File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

फ़्ली बीटल्स (Flea beetles)

फ़्ली बीटल्स (Flea beetles)

  • वयस्क कीट नई पत्तियों को कुतरते हैं और उसके क्लोरोफिल पर निर्भर रहते हैं। ताजा अंकुरे बीज अधिक प्रभावित होते हैं और शीर्ष से सूखना शुरू हो जाते हैं। सामान्य क्षति के रूप में आप पत्तियों पर सफेद धब्बे देख सकते हैं।

फ़्ली बीटल्स का प्रबन्धन (Management of Flea beetles)

  1. आक्रमण होने पर मोनोक्रोटोफॉस 0.05% का छिड़काव करें।
File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

गुंधी बग और सकिंग बग (Gundhi bug and Sucking bug)

गुंधी बग और सकिंग बग (Gundhi bug and Sucking bug)

किस प्रकार की क्षति होती है :

1. अनाज के बढ़ने के दौरान दूध वाली अवस्था में युवा और वयस्क कीट रस चूस लेते हैं जिस कारण अनाज के दाने भूसी (चैफ़ी) जैसे, खाली हो जाते हैं और यदि कुछ दाने पनप कर बड़े हो जाते हैं तो चक्की में वे टूट जाते हैं।

गुंधी बग का प्रबंधन (Management of Gundhi bug)

File Courtesy: 
सीसीएस-एचएयु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
3
Aug

राइस रूट एफिड - Rice Root Aphid

चावल की जड़ों में पाए जाने वाले कीड़े (राइस रूट एफिड) - Rice Root Aphid

किस प्रकार की क्षति होती है:

1. युवा और वयस्क कीट कोमल जड़ों से रस चूस लेते हैं। गंभीर आक्रमण होने की स्थिति में अंकुर की वृद्धि रूक जाती है, रंग फीका पीला हो जाता है और उसमें फूल नहीं लगते हैं।

2. बुआई के 25-30 दिनों के बाद वानस्पतिक अवस्था (वेजिटेटिव स्टेज़) में आक्रमण प्रारंभ होकर फसल के पकने तक बना रहता है।

File Courtesy: 
सी.सी.एस-एच.ए.यु, राईस रिसर्च स्टेशन, कॉल
15
Jul

ਬੰਟ ਜਾਂ ਕੇਰਨਲ ਸਮਟ (Neovossia horrida) Bunt or Kernel Smut

ਬੰਟ ਜਾਂ ਕੇਰਨਲ ਸਮਟ (Neovossia horrida) Bunt or Kernel Smut

1. ਛੋਟੇ ਗੁੱਛੇ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਇਕ ਦਾਣੇ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਕਾਲੇ ਪਾਊਡਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2. ਕਈ ਵਾਰ, ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਪਾਊਡਰ ਹੋਰ ਦਾਣਿਆਂ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਕਸਰ ਖੇਤ ਵਿਚ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

3. ਰੋਗ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲਾਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਵੱਧ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨਾ ਵਰਤੋਂ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
15
Jul

ਫਾਲਸ ਸਮਟ (Ustilaginoidea virens) False Smut

ਫਾਲਸ ਸਮਟ (Ustilaginoidea virens) False Smut 

1. ਇਸ ਦੇ ਵਾਪਰਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਚਾਵਲ ਦੀ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੰਗਸ ਅਨਾਜ ਦੇ ਇਕ ਇਕ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਰੇ ਮਖਮਲੀ ਜੀਵਾਣੂ ਗੇਂਦਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

2. ਫੁੱਲ ਲੱਗਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਵੱਧ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਮੀ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰੋਗ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਾਪਰਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

3. ਕਾਰਬਨਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕ ਵੀ ਹਮਲਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
15
Jul

ਸਟੇਮ ਰੋਟ (Sclerotium oryzae) Stem Rot

ਸਟੇਮ ਰੋਟ (Sclerotium oryzae) Stem Rot

1. ਫੰਗਸ ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ ਦੀ ਡੰਡੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਚਟਾਖਾਂ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਗਿਲਾਫ ਤੋਂ ਉਤਾਂਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

2. ਬਾਦ ਵਿਚ, ਡੰਡੀ ਤੇ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਪੌਦਾ ਮੁਰਾਝਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3. ਇਹ ਰੋਗ ਵਾਪਰਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੁਧਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰੰਪਰਿਕ ਮਹਾਰਤਾਂ ਕਾਰਣ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬਾਸਮਤੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਕਿਸਮਾਂ ਉਗਾਉਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿਓ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
http://arkansasagnews.uark.edu/4128.htm
15
Jul

ਸ਼ੀਥ ਰੋਟ (Sarocladium oryzae) Sheath Rot

ਸ਼ੀਥ ਰੋਟ (Sarocladium oryzae) Sheath Rot

1. ਇਹ ਰੋਗ ਪੱਤੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਲੇ ਗਿਲਾਫਾਂ ਤੇ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੰਬੂਤਰੇ ਤੋਂ ਬੇਕਾਇਦਾ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ-ਭੂਰੇ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚਟਾਖ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

2. ਇਹ ਚਟਾਖ ਅਕਸਰ ਪੂਰੇ ਗਿਲਾਫ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਛੋਟੇ ਗੁੱਛੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਭਰਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫੇਰ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਭਰਦੇ ਹਨ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
15
Jul

ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਇਟ (Corticium sasakii) Sheath Blight

ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਇਟ (Corticium sasakii) Sheath Blight

1. ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉਤਾਂਹ ਪੱਤੀ ਦੇ ਗਿਲਾਫ ਉੱਤੇ ਸਲੇਟੀ-ਹਰੇ ਚਟਾਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਮਨੀ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਬਾਦ ਵਿਚ, ਚਟਾਖ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਟਾਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

2. ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਮਾੜੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
15
Jul

ਬ੍ਰਾਉਨ ਲੀਫ਼ ਸਪੋਟ (Drechslera oryzae) Brown Leaf Spot

ਬ੍ਰਾਉਨ ਲੀਫ਼ ਸਪੋਟ (Drechslera oryzae) Brown Leaf Spot

1. ਇਹ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਇਕ ਗੂੜੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦਾਗ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗੇ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਨਾਲ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਅੱਖ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਦਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

2. ਇਸ ਦੀ ਟੇਕ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਰਾਹੀਂ ਘਿਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
15
Jul

ਬੈਕਟੀਰਿਅਲ ਲੀਫ਼ ਬਲਾਇਟ Bacterial leaf Blight

ਬੈਕਟੀਰਿਅਲ ਲੀਫ਼ ਬਲਾਇਟ Bacterial leaf Blight

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
15
Jul

ਬਲਾਸਟ (Pyricularia grisea) Blast

ਬਲਾਸਟ (Pyricularia grisea) Blast

1. ਫੰਗਸ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕਾਨੇ ਵਰਗੇ ਦਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਸੂਏ ਨਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਭੂਰਾ ਹਾਸ਼ੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

2. ਇਹ ਧਡ਼ ਸਡ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਉਣ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਗੁੱਛੇ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਵਿਖਾਉਣ ਰਾਹੀਂ ਛੋਟੇ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਧਡ਼ ਉੱਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3. ਇਹ ਰੋਗ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤਹਿਤ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

File Courtesy: 
ਪੰਜਾਬ ਏਗ੍ਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
Image Courtesy: 
CRRI
Syndicate content
Copy rights | Disclaimer | RKMP Policies