Best Viewed in Mozilla Firefox, Google Chrome

Crop Protection with vernacular Names

Crop Protection with vernacular Names
24
Aug

यलो स्टेम बोअरर (पिवळा खोड किडा) ( Yellow stem borer (Khod kida)

1. किडीचे नाव - यलो स्टेम बोअरर
2. शास्त्रीय नाव - सर्पोफागा इंसर्ट्युला
3. स्थानिक नाव - खोड किडा
4. किडीची वैशिष्ट्ये - वर्षभर केव्हाही आढळते
5. प्रादुर्भावाची तीव्रता - कमी ते गंभीर, 80.00 टक्क्यांपर्यंत
6. पिकाच्या वाढीचे टप्पे – वाढीचे सर्व टप्पे उदा. रोपटी, फुलोरा आणि फुटवा.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

बॅक्टेरिअल लीफ स्ट्रीक रोगाचे व्यवस्थापन - Management of Bacterial Leaf Streak disease

1. खतांचा योग्य वापर, रोगविरोधक जाती लावणे, बियांवर गरम पाण्याची प्रक्रिया करणे आणि दोन रोपांमध्ये पुरेशी जागा सोडल्यास ह्या रोगाचे व्यवस्थापन करता येते.
2. खाचरे स्वच्छ ठेवणे चांगले. काढणीनंतर राहिलेला काडीकचरा, गवत तसेच आपोआप उगवणारी रोपटी काढून टाका म्हणजे त्यांद्वारे, हंगामाच्या सुरुवातीलाच, रोग पसरणार नाही.

3. रोग आटोक्यात ठेवण्यासाठी पाण्याचा चांगला निचरा होणे – विशेषतः बी लावलेल्या वाफ्यांमध्ये - महत्त्वाचे आहे.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

बॅक्टेरिअल लीफ स्ट्रीक रोगाची लक्षणे - Symptoms of Bacterial Leaf Streak disease

बॅक्टेरिअल लीफ स्ट्रीकचे दिसणारे पहिले लक्षण म्हणजे पानांच्या शिरांमध्ये पाण्याने भरल्यासारखे दिसणारे आखूड पट्टे उद्भवणे. नंतर त्यांची लांबी वाढून ते अर्धपारदर्शक व फिक्या तपकिरी किंवा पिवळसर तपकिरी रंगाचे बनतात. अशा अनेक पट्ट्यांमुळे पान कोरडे पडल्यासारखे दिसते. नंतरच्या काळात हा रोग बॅक्टेरिअल लीफ ब्लाइटपासून वेगळा ओळखता येत नाही. ह्या रेषा किंवा अरुंद पारदर्शक रेषा पान सूर्यप्रकाशाच्या विरुद्ध दिशेने पाहिल्यास दिसतात. अशा एखाद्या रेषेचे वाढणारे टोक कापून तो भाग पाण्याने भरलेल्या पेल्यात धरला असता जीवाणूंच्या पेशी पानातून बाहेर येताना दिसतात व त्यांमुळे 5 मिनिटांतच पाणी गढूळ रंगाचे बनते.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

भातावरील बॅक्टेरिअल लीफ स्ट्रीक (BLS) ( Bacterial Leaf Streak (BLS) of rice)

1. कोणत्या जीवाणूंमुळे होतो : झांथोमोना ओरिझी पीव्ही. ओरिझिकोला

2. बॅक्टेरिअल लीफ स्ट्रीक हा आजार साधारणपणे भातपिकाला फुटवे येण्याच्या काळात दिसतो.

3. नंतरच्या वाढीदरम्यान भातपीक ह्या हल्ल्यामधून सावरते आणि उत्पादनावर फारसा परिणाम होत नाही.

4. परंतु 1000 ग्रेन-वेटच्या संदर्भात पाहता BLS मुळे 32.3% पर्यंत नुकसान झाल्याचीही नोंद आहे.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

बॅक्टेरिअल लीफ ब्लाइट रोगाचे व्यवस्थापन ( Management of Bacterial Leaf Blight disease)

1. रोगमुक्त झाडापासून मिळालेलेच बी पेरणीसाठी वापरा.

2. हे बियाणे प्रथम 12 तास स्ट्रेप्टोसायक्लिन(0.15%) आणि द्रवणयोग्य सेरेसान (0.05%) च्या मिश्रणात भिजवा आणि त्यानंतर 30 मिनिटे त्यावर गरम पाण्यची प्रक्रिया करा (52oसे-54oसे).

3. रोग-व्यवस्थापनाचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे रोगविरोधक वाण लावणे. व्यापारी तत्त्वावर लावल्या जाणार्यास काही रोगविरोधक वाणांची नावे अशी – सुवर्णा, IR 36, IR 64 आणि साकेत

4, IR-20, IR-54, आशा आणि दया. 4. अनुकूल हवा टिकून राहिली आणि रोगाचे प्रमाणही वाढते राहिले तर नत्रयुक्त खते देणे थांबवलेले चांगले म्हणजे रोगाचा प्रभाव कमी होईल.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

बॅक्टेरिअल लीफ ब्लाइट रोगाची लक्षणे ( Symptoms of Bacterial Leaf Blight disease)

ह्या जीवाणूमुळे एकतर रोपे सुकतात किंवा त्यांची पाने खराब होतात. 'क्रेसेक' प्रकारचे सुकणे अधूनमधून शेतांत आढळते व ह्यामुळे फार नुकसान होते. रोपांच्या पुनर्लावणीनंतर 3-4 आठवड्यांत हे लक्षण हमखास आढळते. क्रेसेकमुळे एकतर पूर्ण रोपच मरते किंवा काही पानांवर परिणाम होतो. फुटवे येण्यापासून हेडिंगच्या काळामध्ये पानांवर डाग पडणे हे लक्षण मोठ्या प्रमाणात दिसते. जरा कमी आढळणारे तिसरे लक्षण म्हणजे किंवा कडांना फिक्या हिरव्या रंगाचे पाणीयुक्त किंवा पिवळे ठिपके उठणे. हे ठिपके 5-10 मिमी लांबीचे असतात. ह्यामुळे पाने टोकाकडून किंवाकडेने मरू लागतात.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

बॅक्टेरिअल लीफ ब्लाइट ( Bacterial Leaf Blight disease)

1. कोणत्या जीवाणूंमुळे होतो: झांथोमोना कॉँपेस्ट्रिस पीव्ही. ओरिझी.

2. बॅक्टेरिअल ब्लाइट हा रोग पावसाळ्यात दिसतो. त्याची सुरूवात आणि तीव्रता मुख्यतः पावसाचे प्रमाण, पाऊस पडल्याचे एकूण दिवस, नत्रयुक्त खतांची मात्रा, बियाण्याची जात इ. वरच अवलंबून असते.

3. गंभीर स्वरूपाचा फैलाव 1979 तसेच 1980 मध्ये वायव्य भारतात आढळला होता व त्यामुळे उत्पादन खूपच घसरले होते.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोगाच्या नियंत्रणासाठी योग्य व्यवस्थापन ( Management practices for control of Sheath rot disease)

1. काढणीनंतर पिकाचे बुडखे काढून नष्ट करा. लावणी करताना रोपांमध्ये पुरेसे अंतर ठेवा.
2. फुटवे येण्याच्या काळात पालाश (पोटॅश) ची मात्रा द्या. कॅल्शिअम सल्फेट आणि झिंक सल्फेटचा फवारा पानांवर मारल्याने हा रोग आटोक्यात राहतो.
3. बूटिंगच्या काळात बियाण्यावर कार्बेंडाझिम किंवा मॅन्कोझेबची प्रक्रिया केल्याने किंवा पानावर ह्याची फवारणी केल्याने रोग आटोक्यात राहतो. बेनोमिल आणि कॉपर ऑक्सिक्लोराइडचा फवारा पानांवर मारल्यानेही चांगला परिणाम दिसतो.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोगाची लक्षणे ( Symptoms of Sheath rot disease)

1. नवीन फुटवे असणार्याे सर्वांत वरच्या पर्णकोशावर रोगाचा परिणाम, काही कालावधीनंतर (लेट बूटिंग स्टेज) होतो.
2. सर्वप्रथम लंबगोलाकार किंवा वेडेवाकडे ठिपके किंवा डाग आढळतात. हे सुमारे 0.5-1.5 सेंमी लांब असतात. त्यांचा मध्यभाग करड्या रंगाचा तर कड गडद लालसर-तपकिरी रंगाची असते.
3. पर्णकोशामध्ये रंग उडालेले लालसर तपकिरी डागही असू शकतात.
4. हे डाग आकाराने वाढत जातात आणि ते एकत्र येऊन संपूर्ण पानावर पसरतात.
5. रोगाच्या गंभीर स्थितीमध्ये नवीन फुटवे संपूर्णपणे किंवा काही प्रमाणात पर्णकोशातच राहतात.
6. पर्णकोशातून बाहेर न आलेले फुटवे कुजून लालसर-तपकिरी किंवा गडद तपकिरी रंगाचे बनतात.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोग कोणत्या वनस्पतींवर (होस्ट प्लँट) वाढतो ( Host pants Sheath rot disease)

ह्या रोगामुळे ओरिझा सॅटिव्हा L ला आसरा मिळतो. इतर वनस्पती म्हणजे मका, मोतिया बाजरी, ज्वारी, एचिनोक्लोआ कलोना (L.) लिंक (जंगली गवत), एल्युझिन इंडिका (L.) गर्डन. (गूज-ग्रास), लेप्टोक्लोआ चिनेसिस (L.) नीस (रेड स्प्रँगलटॉप), ओरिझा रफिपोगन (लाल भात) आणि झिझेनिया ऍक्वाटिका (वार्षिक जंगली भात).

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोगाच्या फैलावासाठी अनुकूल स्थिती ( Conditions favourable for Sheath rot disease)

नत्राचे जास्त प्रमाण, जास्त तुलनात्मक आर्द्रता, दाटीवाटीने जोमदार वाढलेले पीक ह्यांमुळे शीथ रॉट रोग पसरतो. ही बुरशी 20 ते 28°से दरम्यान जास्त वाढते.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोग आढळण्याचा काळ ( Period of occurrence of Sheath rot disease)

भाताच्या पिकाची वाढ पूर्ण होण्याच्या दिवसांत हा रोग महत्त्वाचा ठरतो. ह्यामध्ये साधारणतः सर्वांत वरच्या पर्णकोशावर रोगाचा हल्ला होतो. ह्यामध्येच ओंबी असल्याने तिचे नुकसान होते.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

शीथ रॉट रोग ( Sheath rot disease)

1. कोणत्या जीवाणूमुळे होतो: सारोक्लाडिअम ओरिझी (सावदा) डब्ल्यू गॅम्स आणि डी हॉकस्क

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

फॉल्स स्मट रोगाचे व्यवस्थापन ( Management of False Smut disease)

• पेरणीसाठी रोगमुक्त बियाणे वापरा.
• बियाण्यावर गरम पाण्याची प्रक्रिया करा - 52°से, 10 मिनिटांसाठी.
• शेतातील रोगग्रस्त ओंब्या नष्ट करा.
• बियाण्यावर कार्बेंडाझिम 2.0ग्रॅम/किग्रॅ ची प्रक्रिया करा.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

फॉल्स स्मट रोगामुळे होणार्याय नुकसानीची लक्षणे ( Damage symptoms of False Smut disease)

• एका ओंबीमध्ये ह्या रोगाची लक्षणे दाखवणारे थोडेसेच दाणे असतात.
• ओंबीतील प्रत्येक दाण्याचे रूपांतर मखमली पिवळ्या किंवा हिरवट बीजकण-पिशवीमध्ये (स्पोर-बॉल्स) होते.
• अशा पिशव्यांत व्हाइट मायसेलिअम आणि कोनिडिया प्रकारचे बीजकण आढळतात.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

फॉल्स स्मट रोगासाठी अनुकूल परिस्थिती ( Conditions favourable for False Smut disease)

• कमी तापमान (20°से)
• जास्त तुलनात्मक आर्द्रता (>92%)
• मध्यम प्रमाणात पाऊस, फुलोरा धरताना अधूनमधून हलका पाऊस व स्वच्छ हवा.
• पिकाच्या चांगल्या वाढीच्या व जास्त उत्पादनाच्या हंगामामध्ये हा रोग जास्त आढळतो.
• कोणत्या वनस्पतींवर वाढतो: गवत आणि जंगली भात

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

फॉल्स स्मट रोग ( False Smut disease)

कोणत्या जीवाणूमुळे होतो: उस्तिलाजिनोआयडिया व्हायरेंस (सेke.) ताकाहाशी
स्थानिक नाव:
फॉल्स स्मट हा एक बुरशीजन्य रोग आहे. जास्त पाऊस पडणार्यां वर्षांमध्ये त्याचे स्वरूप जास्त गंभीर बनते. परंतु त्यामुळेच शेतकरी हे चांगल्या हंगामाचे लक्षण मानतात.
उद्भवाचा काळ : ओंब्या दिसू लागणे
उत्पादनाचे नुकसान : अत्यंत कमी, उदा. उडुपी जिल्ह्यात 23% आणि DWR मध्ये 3%
• 1000 ग्रेन-वेट 48% ने
• फोलपटे 40% ने
• रोपाची वाढ
• उगवण 25% ने

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

लीफ स्काल्ड रोगाच्या नियंत्रणासाठी रासायनिक उपाय( Chemical control measures for Leaf Scald disease)

खाचरांमध्ये हा रोग आढळल्यास 0.1% कार्बेंडाझिम द्रावण किंवा 2ग्रॅम मॅन्कोझेब किंवा 2.25ग्रॅम झायनेब 1लिटर पाण्यात मिसळून फवारा.

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

लीफ स्काल्ड रोगाच्या नियंत्रणासाठी संवर्धनात्मक उपाय ( Cultural practices to control Leaf Scald disease)

• पेरणीसाठी रोगमुक्त बियाणे वापरा.
• जास्त नत्रयुक्त खताचा वापर टाळा

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
24
Aug

लीफ स्काल्ड रोगामुळे होणार्याळ नुकसानीची लक्षणे ( Damage Symptoms of Leaf Scald disease)

1. पानाच्या टोकापासून तसेच कडांपासून सुरू होणारे फिक्या गहूवर्णी तसेच गडद तपकिरी रंगाचे डाग.
2. पूर्ण वाढीच्या पानांवरचे हे डाग लांबट आकाराचे असतात व त्यांचेभोवती फिक्या तपकिरी रंगाची प्रभावळ असते.
3. प्रत्येक डाग सुमारे 1-5 सेंमी लांब आणि 0.5-1 सेंमी रुंद असतो किंवा तो संपूर्ण पानावरही पसरलेला असू शकतो
4. हे डाग सतत वाढत गेल्याने पानाचा एकंदरीने बराच भाग प्रभावित होतो
5. बाधित भाग कोरडा पडतो व त्यामुळे पान जळाल्याप्रमाणे दिसते
6. पानाचे टोक व कडा अर्धपारदर्शक बनतात

File Courtesy: 
आरएआरएस कर्जत
Syndicate content
Copy rights | Disclaimer | RKMP Policies